Toezichthouder maakt zich zorgen over vergaren bulkdata AIVD en MIVD

Gepubliceerd op 15/04/2026 01:00 in Tech

De Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) uit haar zorgen over het vergaren van bulkdata door de AIVD en de MIVD in haar jaarverslag. Deze praktijk wordt gezien als een forse inbreuk op de grondrechten van burgers, terwijl het resultaat vaak teleurstellend is.

In 2025 deden de inlichtingen- en veiligheidsdiensten weer meer verzoeken om gebruik te maken van bijzondere bevoegdheden, zoals het hacken van telefoons, afluisteren van gesprekken en DNA-onderzoek. De TIB keek kritisch naar deze verzoeken vanwege de afweging die gemaakt moet worden tussen nationale veiligheid en rechten van Nederlanders.

Het aantal verzoeken steeg tot 4615 in 2025, een stijging van 4 procent vergeleken met het jaar ervoor. 96 procent van de aanvragen werd goedgekeurd. De TIB verwacht dat er volgend jaar opnieuw meer verzoeken zullen zijn vanwege geopolitieke ontwikkelingen, zoals oorlogen in Oekraïne en Gaza en de dreiging van terrorisme.

In het jaarverslag benadrukte de TIB dat veel van de geweigerde aanvragen te maken hadden met vermijdbare juridische slordigheden. De waakhond wees ook op surveillanceacties waarbij onschuldige burgers in beeld kwamen, zonder enige verdenking.

Volgens de TIB worden de hoge verwachtingen van de diensten met betrekking tot het vergaren van bulkdata niet waargemaakt door de resultaten. Ondanks de toename in data-analyse teams en verzamelde data, is er nog steeds weinig opbrengst te zien.

De toezichthouder benadrukt dat het bewaken van de balans tussen de bescherming van grondrechten en de noodzaak voor inlichtingen essentieel is voor een democratische rechtsstaat.