Groeiende kloof tussen rijke en minder rijke Nederlanders volgens CPB

Gepubliceerd op 08/05/2026 16:00 in Economie

Het Centraal Planbureau (CPB) heeft gewaarschuwd dat de kloof tussen rijke en minder rijke mensen in Nederland steeds groter wordt en het belastingstelsel deze ontwikkeling niet vermindert, en soms zelfs vergroot. Het onafhankelijke onderzoeksinstituut benadrukt dat, hoewel belastingen op papier progressief zijn, de hoogste inkomens in de praktijk relatief minder belasting betalen dan de groep daaronder.

Volgens het recent verschenen rapport van het CPB, getiteld 'De hoogste bomen vangen minder wind: belastingdruk op inkomens en vermogens', nemen de verschillen tussen huishoudens op verschillende manieren toe. Een groter deel van het totale inkomen gaat naar de rijkste 1 procent en ook worden de verschillen in vermogen groter tussen specifieke groepen, zoals huiseigenaren en huurders, en directeuren-grootaandeelhouders en andere werkenden.

Het rapport wijst erop dat inkomsten uit bedrijfswinsten en beleggingen de afgelopen decennia gunstiger zijn gegroeid dan salarissen van werknemers en ambtenaren.

Uit het rapport blijkt dat mensen met hogere inkomens tussen 2011 en 2019 meer vooruitgingen dan mensen met lage of middeninkomens. Voor de 0,01 procent hoogste inkomens steeg het reële inkomen met 70 procent, terwijl de reële inkomens van de laagste 99 procent gemiddeld tussen de 4 en 8 procent toenamen.

Het gemiddelde inkomen van de hoogste 1 procent was in 2019 ongeveer 600.000 euro, terwijl dit voor de top 0,01 procent ruim 13 miljoen euro was.

Het CPB benadrukt dat deze groeiende kloof invloed kan hebben op gelijke kansen in de samenleving. Het risico bestaat dat talent minder goed wordt benut, wat uiteindelijk negatieve gevolgen heeft voor de economie en de samenleving als geheel.

Om de verschillen te verkleinen en de samenleving eerlijker te maken, stelt het CPB voor om veranderingen aan te brengen in het belastingstelsel. Het verhogen van de erf- en schenkbelasting en verminderen van vrijstellingen, evenals het aanpassen van tarieven, kunnen volgens het CPB helpen om de kloof tussen rijke en minder rijke Nederlanders te verkleinen. Daarnaast wijst het CPB op gunstige regelingen voor woningbezitters en gepensioneerden die zorgen voor weinig belasting voor delen van de middenklasse, zonder dat hier vaak een economische onderbouwing voor bestaat.