Landelijk crisisplan olie treedt in werking vanwege brandstoftekorten door Iran-oorlog

Gepubliceerd op 23/04/2026 11:00 in Economie

Het landelijk crisisplan olie treedt vandaag in werking als gevolg van de brandstoftekorten veroorzaakt door de Iran-oorlog. Het kabinet acht dit noodzakelijk, hoewel fase 1 van het crisisplan op dit moment nog geen directe gevolgen heeft voor burgers. Echter, toekomstige fases kunnen opmerkelijke maatregelen met zich meebrengen, zoals autoloze zondagen, een snelheidsbeperking van 80 km/u op snelwegen en een mogelijk verbod op thuisbezorgdiensten.

De eerste fase houdt in dat de overheid zich voorbereidt op een mogelijke verergering van de olieproblematiek. Ambtenaren zullen meer in gesprek gaan met sectoren die veel brandstof verbruiken, zoals de transportbranche en de landbouw. Daarnaast zal er extra monitoring plaatsvinden van de (internationale) brandstofvoorraden.

Het landelijk crisisplan olie dateert uit 2023, toen er een energiecrisis ontstond door de Oekraïne-oorlog en de afname van Russische olie. Econoom Mathijs Bouman benadrukt dat de lijst met mogelijke maatregelen destijds is opgesteld door ambtenaren en nu door de politiek kan worden ingezet.

Diverse maatregelen die worden overwogen omvatten het beperken van het gebruik van benzine en diesel, zoals het stimuleren van het openbaar vervoer en het aanmoedigen van thuiswerken. Ook wordt het idee van een vaste thuiswerkdag door de Europese Commissie als een serieuze optie gezien.

Hoewel het kabinet nog niet direct zal overgaan tot drastische maatregelen, zoals een verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen, worden alle opties serieus overwogen. Het crisisplan biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om een exportverbod voor fossiele brandstoffen in te stellen en fabrieken die veel brandstof verbruiken een productieverbod op te leggen.

Door de aanhoudende oorlog in Iran, die leidt tot grote ontwrichting van de oliemarkt, is het einde van de crisis nog niet in zicht. Het kabinet-Jetten zal vandaag maatregelen voorstellen om de prijsstijgingen aan de pomp te compenseren, waaronder een hogere onbelaste reiskostenvergoeding, korting op wegenbelasting voor bestelbusjes en heropening van een noodfonds voor arme huishoudens.

Het kabinet zal naar verwachting geen brandstofaccijnzen verlagen, zoals andere landen wel doen. Econoom Rico Luman vindt dit echter geen populistische zet, maar juist een doordachte aanpak. De maatregelen die het kabinet voorstelt, inclusief het crisisplan, worden door hem als goed doordacht beschouwd.