Luchtvaartmaatschappijen moeten kiezen: verduurzamen of extra betalen voor uitstootrechten

Gepubliceerd op 18/02/2026 12:00 in Economie

Luchtvaartmaatschappijen staan dit jaar voor een belangrijke keuze: of ze investeren fors in verduurzaming, of ze moeten tientallen miljoenen euro's extra betalen aan uitstootrechten. Tot nu toe kregen ze nog veel gratis rechten, maar dat voordeel komt te vervallen.

Sinds 2012 geldt het principe dat de vervuiler betaalt, ook voor luchtvaartmaatschappijen in Europa. Onder het Emission Trading System (ETS) moeten bedrijven speciale emissierechten inleveren voor de uitstoot van vluchten binnen Europa. Een ton CO2 staat daarbij gelijk aan een emissierecht.

Luchtvaartmaatschappijen zoals KLM kregen jarenlang gratis uitstootrechten om te kunnen verduurzamen zonder weggeconcurreerd te worden. Hierdoor konden ze aanzienlijke kosten besparen en werden de financiële prikkels om de uitstoot te verminderen uitgesteld.

Maar sinds 2024 is het aantal gratis rechten afgebouwd en dit jaar zijn ze helemaal komen te vervallen. De luchtvaartmaatschappijen moeten nu ofwel verder verduurzamen, of aanzienlijk meer uitstootrechten kopen.

KLM gaf aan dat de kosten voor ETS in 2019 ongeveer 25 miljoen euro bedroegen en naar verwachting in 2030 zouden oplopen tot circa 325 miljoen euro per jaar. Ook andere maatschappijen zoals TUI moesten extra rechten kopen door de afbouw van gratis rechten.

Om groener te vliegen, hebben KLM, TUI en Corendon geïnvesteerd in nieuwe, zuinigere vliegtuigen. Ook kopen ze duurzamere kerosine, genaamd Sustainable Aviation Fuel (SAF), gemaakt van bijvoorbeeld biomassa of waterstof. Het bijmengen van schone brandstof blijft echter beperkt, zelfs bij 'voorloper' KLM.

Hoewel de luchtvaartsector graag wil verduurzamen, wordt erkend dat dit geen eenvoudige opgave is. Alternatieve brandstoffen zoals groene waterstof en biobrandstoffen zijn nog duur en elektrisch vliegen blijft voorlopig toekomstmuziek. Volgens economen is het momenteel goedkoper voor luchtvaartmaatschappijen om uitstootrechten te kopen dan te investeren in duurzame alternatieven.