Vlaamse en Iers-Amerikaanse onderzoekers winnen Breakthrough Prize voor ontdekking genetische afwijking bij ALS en dementie

Gepubliceerd op 19/04/2026 15:00 in Buitenland

In Los Angeles vond vannacht de uitreiking van de Breakthrough Prizes plaats, ook wel bekend als de 'Oscars van de wetenschap'. Dit jaar werden er zes prijzen van elk 3 miljoen dollar uitgereikt voor doorbraken in de levenswetenschappen, natuurkunde en wiskunde.

Een van de winnaars was de Vlaamse onderzoeker Rosa Rademakers, die de prijs in de categorie levenswetenschappen in de wacht sleepte. Haar ontdekking van een specifieke genetische afwijking die zowel de dodelijke spierziekte ALS als een vorm van dementie kan veroorzaken, heeft geleid tot genetische testen voor families met deze ziektes.

Naast Rademakers kreeg ook de Iers-Amerikaanse neuroloog Bryan Traynor een deel van het prijzengeld, omdat hij rond dezelfde tijd dezelfde ontdekking deed.

Een andere Breakthrough Prize ging naar Jean Bennett, Katherine A. High en Albert Maguire voor hun gentherapie waarmee mensen met Leber congenitale amaurosis (LCA) weer beter kunnen zien. Deze erfelijke oogziekte leidt vaak tot slechtziendheid of blindheid op jonge leeftijd.

Met de gentherapie genaamd Luxturna wordt een nieuw gen geïntroduceerd in de cellen van het netvlies, waardoor het oog beter reageert op licht. De behandeling wordt sinds 2017 in de Verenigde Staten toegepast en is inmiddels ook beschikbaar in andere landen.