Kunstmatige intelligentie in moderne oorlogsvoering

Gepubliceerd op 05/04/2026 12:00 in Buitenland

Kunstmatige intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in moderne oorlogsvoering en kan de toekomst van conflicten en de wereldwijde wapenwedloop bepalen. Niet alleen zelfvechtende drones en robots zijn hierbij betrokken, maar vooral computersystemen die razendsnel doelen selecteren. Ook in Nederland overweegt Defensie het gebruik van dergelijke AI-systemen.

Er zijn echter zorgen over de risico's van beslissingen gebaseerd op door AI geanalyseerde informatie zonder menselijke controle. Er bestaat een gevaar dat AI-systemen verkeerde doelen selecteren, met mogelijk veel burgerslachtoffers tot gevolg.

In de Verenigde Staten claimt men tijdens de oorlog met Iran een historisch aantal bombardementen, waarbij het computerprogramma Maven Smart System (MSS) een rol speelt. Dit systeem analyseert beelden van drones, radars en satellieten om potentiële doelen efficiënter te identificeren.

Ondanks de voordelen die AI-systemen kunnen bieden, zoals het verminderen van vergissingen en het versnellen van processen, zijn er ook kritieken. Juristen zoals Jessica Dorsey benadrukken dat het moeilijk is om te controleren of AI voldoende onderscheid maakt tussen burgers en militairen in het kader van het oorlogsrecht. Ook bestaat de vrees dat complexe AI-systemen onverwachte en potentieel gevaarlijke beslissingen kunnen nemen.

Het Nederlandse ministerie van Defensie evalueert momenteel het MSS-systeem en onderzoekt alternatieven van Europese technologiebedrijven. De snelheid waarmee AI doelen kan selecteren, biedt zowel voor- als tegenstanders argumenten. Terwijl sommigen geloven dat AI menselijke fouten kan verminderen, benadrukken anderen de noodzaak van menselijke controle over dergelijke systemen.

De discussie over het gebruik van AI in oorlogsvoering wordt ook politiek gevoerd, getuige de reactie van de Amerikaanse president Donald Trump op een AI-bedrijf dat autonome wapens zonder menselijke tussenkomst wil voorkomen. De spanning tussen de politieke wil en de ethiek van AI-gebruik in het leger wordt steeds duidelijker, met belangrijke implicaties voor de toekomst van oorlogsvoering.