Griekenland verhoogt straffen voor hulpverleners die vluchtelingen helpen

Gepubliceerd op 05/02/2026 17:00 in Buitenland

Het Griekse parlement heeft een wet aangenomen waardoor hulpverleners die betrokken zijn bij de hulp aan vluchtelingen zwaardere straffen kunnen krijgen. De wet, voorgesteld door migratieminister Thanos Plevris, maakt het mogelijk om hulpverleners te straffen met een boete tot 50.000 euro en tien jaar celstraf als zij veroordeeld worden voor mensensmokkel.

Hulporganisaties zijn geschokt door de nieuwe wet en noemen het een verdere criminalisering van hun werk. De wet is bedoeld om mensen die vluchtelingen helpen aan te meren en eerste hulp te verlenen te bestempelen als mensensmokkelaars. Hulpverleners die actief zijn op eilanden zoals Lesbos, Samos en Chios, nabij de Turkse kust, benadrukken dat zij slechts mensen in nood helpen die al op de vlucht waren.

Een rechtszaak tegen 24 hulpverleners, waaronder de Nederlander Pieter Wittenberg, duurde acht jaar, maar zij werden vorige maand vrijgesproken. Ondanks deze vrijspraak, blijft de nieuwe wet voor onduidelijkheid zorgen over wat precies als mensensmokkel wordt beschouwd.

De wet stelt ook dat hulporganisaties die niet in het register van de Griekse overheid staan, niet actief mogen zijn in Griekenland. De kritiek op de wet is echter groot, met 73 Griekse en internationale organisaties die de maatregelen als onrechtvaardig en onredelijk bestempelen.

Minister Plevris ontkent dat de wet hulpverlening in een kwaad daglicht stelt en zegt dat alleen illegale mensensmokkel wordt gecriminaliseerd. De wet voorziet ook in het gevangenzetten van afgewezen of kansloze asielzoekers, evenals het terugsturen van vluchtelingen met een verblijfsstatus die anderen helpen die illegaal in Griekenland verblijven.

Hulporganisaties hebben de mogelijkheid om de omstreden onderdelen van de wet aan te vechten bij de rechter. Daarnaast biedt de wet ook meer flexibiliteit om bilaterale afspraken te maken met andere landen om inwoners te laten werken in sectoren met tekorten, zoals landbouw en toerisme.

Met het aanscherpen van het beleid hoopt de Griekse regering vluchtelingen en migranten af te schrikken om de illegale oversteek te wagen. De nieuwe wet gaat gepaard met de opening van drie opvangcentra op Kreta, waar vorig jaar 40 procent van de migranten vanuit Libië aankwam.