Burgemeester Halsema roept op tot excuses aan Molukse KNIL-militairen

Gepubliceerd op 29/04/2026 16:00 in Binnenland

Burgemeester Halsema van Amsterdam heeft tijdens een herdenking op de Javakade opgeroepen tot excuses aan de Molukse KNIL-militairen en hun families. De herdenking vond plaats op de plek waar 75 jaar geleden het schip New Australia aankwam met ruim duizend militairen en hun gezinnen aan boord.

De KNIL-militairen hadden gevochten in de dekolonisatieoorlog tegen Indonesië van 1945 tot 1949. Vanwege hun rol in de oorlog werden ze in Indonesië gezien als collaborateurs, waardoor terugkeer naar de Zuid-Molukken te gevaarlijk was.

Op 25 april 1950 riepen Molukkers de Republiek der Zuid-Molukken (RMS) uit, maar dit werd beëindigd door Indonesië. Hierdoor werden de KNIL-soldaten en hun families tijdelijk naar Nederland gehaald, terwijl zij hadden gehoopt op Nederlandse steun voor een onafhankelijke Molukse staat.

De geïsoleerde levens van Molukkers in Nederland, vol heimwee en pijn, hebben geleid tot generatietrauma's. De escalatie in de jaren 70, met gewelddadige acties van Molukse jongeren, vormde een triest dieptepunt.

Eerder heeft oud-minister Van Agt al bij de koning aangedrongen op excuses aan Molukkers in Nederland voor de behandeling door de Nederlandse regering. Halsema benadrukt dat Nederland nog altijd een schuld heeft in te lossen en excuses moet maken.

De Molukse militairen werden destijds gedemobiliseerd bij aankomst in Nederland en de beloofde hulp voor terugkeer bleef uit. Halsema pleit voor meer erkenning van het Molukse verdriet en de rol van de Nederlandse staat hierin.

Op de Javakade wordt een tijdelijk monument geplaatst ter ere van de Molukkers die naar Nederland kwamen. Daarnaast is op het Marineterrein een monument onthuld voor veertien Molukse marinemensen die vanaf 1951 in Amsterdam gestationeerd waren.

Halsema benadrukt het belang van een betekenisvol gebaar van de regering, vooral nu nog eerste generatie Molukkers in Nederland zijn die dit kunnen ontvangen.