150 jaar telefonie: bellen blijft, maar de manier waarop verandert

Gepubliceerd op 11/03/2026 02:00 in Binnenland

Al anderhalve eeuw bellen mensen met elkaar. Van vaste lijnen tot smartphones in onze broekzak. Toch lijkt telefoneren voor jongere generaties minder vanzelfsprekend te worden. Het sturen van een appje of spraakbericht is makkelijker en minder eng.

Volgens socioloog Beate Volker is het verschil in belgedrag generatiegebonden. Jongeren zijn meer geneigd om te chatten of spraakberichten te verzenden, omdat ze zijn opgegroeid in een digitale wereld. Bel-angst is een andere reden waarom jongeren minder bellen. Volker legt uit dat bellen spontaniteit vereist, wat door het vele chatten minder aanwezig is bij jongeren.

Internationaal onderzoek toont aan dat een deel van de 15-jarigen feiten niet goed van meningen kan onderscheiden, waardoor ze informatie niet kritisch kunnen beoordelen. Contact via chat maakt dit lastiger, omdat intonatie ontbreekt. Dit draagt bij aan de onzekerheid bij jongeren over bellen.

Ondanks de vermijding van bellen door jongeren, blijft Nederland veel telefoneren. Uit cijfers van de Autoriteit Consument & Markt blijkt dat het aantal belminuten redelijk constant is, met een licht dalende trend. Bellen via vaste lijnen neemt af, maar mobiel bellen neemt toe.

Toekomstige ontwikkelingen op het gebied van bellen voor jongere generaties zijn nog onzeker. Sociale media voor jongeren worden wereldwijd aan banden gelegd, maar of dit ook in Nederland zal gebeuren en wat de gevolgen zullen zijn, blijft afwachten.

Socioloog Volker blijft optimistisch en hoopt dat jongeren weer meer actief contact zullen hebben en wereldwijzer zullen worden. Mogelijk wordt bellen in de toekomst een bijzondere vorm van communicatie, waarbij bewuster wordt gekozen voor een specifieke vorm van communicatie.

ACM-onderzoeker Leijenaar verwacht dat mobiel bellen de toekomst is, maar wijst ook op een trend in de Verenigde Staten waar ouders vaste telefoons nemen om kinderen van mobiele telefoons af te krijgen. Het verdwijnen van de vaste telefoon zou hierdoor mogelijk worden geremd.

Volker adviseert mensen om af en toe uit hun comfortzone te stappen en bijvoorbeeld te bellen als ze bel-angst hebben. Door op andere manieren interactie te hebben, kunnen mensen veel leren en groeien.