Nederlandse gemeenten realiseren slechts driekwart van geplande woningbouw

Gepubliceerd op 04/03/2026 10:00 in Binnenland

Uit onderzoek van de NOS met regionale en streekomroepen blijkt dat Nederlandse gemeenten niet in staat waren om ruim een kwart van de geplande woningen in de afgelopen vier jaar te realiseren. Van de beoogde 357.000 huizen tussen 2022 en 2026 zijn er slechts 264.000 daadwerkelijk gebouwd, wat neerkomt op 74 procent.

Het woningtekort is een belangrijk onderwerp in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. Vier jaar geleden gaven de meeste gemeentebesturen aan fors te willen bouwen, maar slechts enkele hebben hun ambities weten te overtreffen.

Er zijn grote verschillen tussen gemeenten in de realisatie van nieuwbouwprojecten. Zo heeft Zoeterwoude met 642 gebouwde woningen het oorspronkelijke doel van 215 ruimschoots overtroffen. Aan de andere kant behoort Montfoort tot een van de slechtst presterende gemeenten, met slechts 30 van de geplande 430 woningen gebouwd.

In Enkhuizen en andere gemeenten zoals Rheden, Waterland, Heemstede en Bloemendaal verloopt de nieuwbouw eveneens moeizaam. Meer dan de helft van de gemeenten ligt achter op schema, deels door tijdrovende bezwaar- en beroepsprocedures van omwonenden.

Stikstof wordt ook genoemd als een vertragende factor in het bouwproces. Verschillende gemeenten klagen over de onzekerheid van regelgeving omtrent stikstof, waardoor veel plannen vertraging oplopen.

Gemeenten wijzen ook op oplopende bouw- en materiaalkosten, congestie op het stroomnet en personeelstekorten bij bouwbedrijven. Daarnaast worden tijdrovende bouw- en vergunningsprocedures genoemd als belemmeringen voor de realisatie van nieuwbouwprojecten.

Succesvolle gemeenten die hun bouwambities wel hebben waargemaakt, hebben naar eigen zeggen een duidelijk en standvastig beleid en een goede samenwerking met andere partijen in het bouwproces.

Het onderzoek werd uitgevoerd onder 280 gemeenten, waarbij 82 procent van de gemeenten heeft gereageerd op de vragen over hun nieuwbouwambities en gerealiseerde projecten tussen 2022 en 2026.