Advocaten gewaarschuwd voor verkeerd gebruik van kunstmatige intelligentie

Gepubliceerd op 22/02/2026 12:00 in Binnenland

Drie advocaten hebben een waarschuwing gekregen voor het verkeerd gebruik van kunstmatige intelligentie, zoals het programma ChatGPT. Twee van hen worden verplicht om een AI-cursus te volgen, aldus Wouter Timmermans van de toezichthouder op advocaten.

De advocaten maakten gebruik van AI-programma's om hun argumenten bij de rechter te onderbouwen. Hierbij verwezen zij naar eerdere uitspraken die niet relevant bleken te zijn of zelfs niet eens bestonden.

Volgens Timmermans schrijven programma's zoals ChatGPT teksten op basis van kunstmatige intelligentie, maar dit betekent niet dat de informatie altijd klopt. Het is belangrijk dat advocaten niet klakkeloos vertrouwen op de output van AI-programma's en deze altijd controleren.

Rechters in Arnhem, Rotterdam en Groningen hebben de afgelopen maanden situaties geconstateerd waarbij advocaten vermoedelijk AI-programma's verkeerd gebruikten. Naar aanleiding hiervan zijn er waarschuwingen uitgedeeld aan de betreffende advocaten.

Het toezicht op het gebruik van AI is een belangrijk onderwerp voor de toezichthouders op advocaten. Hoewel het aantal gesprekken over onjuist AI-gebruik nog beperkt is, wordt verwacht dat dit in de toekomst zal toenemen vanwege het groeiende gebruik van AI-programma's in de juridische sector.

Advocaten die AI-programma's verkeerd inzetten, moeten zich schamen, aldus hoogleraar rechten Lodewijk Smeehuijzen. Het niet controleren van de informatie die door AI-programma's wordt gegenereerd, kan ernstige gevolgen hebben voor de geloofwaardigheid en reputatie van de advocaat.

Naast advocaten, maken ook particulieren gebruik van AI-programma's in juridische zaken. Zo werd in een zaak voor de rechtbank van Den Bosch een man beschuldigd van het misbruiken van het recht door gebruik te maken van AI om zijn gelijk te halen. De rechter oordeelde dat de man onnodige juridische kosten veroorzaakte door het inzetten van incorrecte AI-geproduceerde processtukken.

Het belang van zorgvuldig en verantwoordelijk gebruik van kunstmatige intelligentie in de juridische sector wordt steeds duidelijker, zowel voor advocaten als voor particulieren die zonder professionele hulp AI-programma's inzetten in juridische procedures.