Ernstige fouten in algoritmes reclassering volgens Inspectie Justitie en Veiligheid

Gepubliceerd op 13/02/2026 02:00 in Binnenland

De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft geconcludeerd dat de algoritmes die de reclassering jarenlang heeft gebruikt om het recidiverisico te berekenen ernstige fouten bevatten. Directeur Jessica Westerik van Reclassering Nederland reageert op het vernietigende rapport in Nieuwsuur.

Volgens Westerik zijn de conclusies "heel confronterend" en moet de reclassering een inhaalslag maken wat betreft het correct gebruik van algoritmes. Ze neemt verantwoordelijkheid voor de fouten en benadrukt het belang van het erkennen en herstellen van fouten.

De reclassering geeft jaarlijks advies aan rechters over het recidiverisico van verdachten en gevangenen. Het rapport van de inspectie onthult dat de rekenmodellen in ongeveer één op de vijf gevallen incorrect waren. Cruciale formules waren verwisseld, drugsproblematiek was niet juist opgenomen en ernstige psychische aandoeningen werden genegeerd.

Ook bleek dat het algoritme Oxrec draaide op verouderde data van Zweedse gedetineerden, wat niet representatief is voor de Nederlandse populatie. De reclassering heeft het gebruik van de modellen gepauzeerd en is een programma gestart om de risicotaxatie-instrumenten te herzien.

De inspectie constateerde dat vaak het risico op recidive te laag werd ingeschat, met mogelijk onvoldoende bescherming van de samenleving tot gevolg. Daarnaast werd gewaarschuwd voor discriminerende elementen in de algoritmes, zoals het meewegen van postcode en inkomen wat kan leiden tot etnisch profileren.

Directeur Westerik erkent dat er binnen de organisatie onvoldoende kennis was over algoritmes en belooft verbeteringen. Ze benadrukt echter dat reclassering mensenwerk is, waarbij het professionele oordeel van medewerkers leidend moet zijn.