BVD hield Surinamers in Nederland in de gaten van 1959 tot 1962

Gepubliceerd op 03/01/2026 00:00 in Binnenland

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) heeft in de periode van 1959 tot 1962 Surinamers die in Nederland woonden geobserveerd. Voornamelijk politiek geëngageerde personen die zich uitspraken tegen racisme en kolonialisme en schrijvers stonden onder toezicht.

Documenten die vandaag zijn vrijgegeven in het Nationaal Archief in Den Haag onthullen deze informatie. Stukken uit de tijd voorafgaand aan de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 zijn nu openbaar vanwege het verstrijken van de wettelijke termijn van vijftig jaar.

Het dossier genaamd 'Surinaams extremisme in Nederland' bevat namen als oud-politicus Eddy Bruma, mede-oprichter van verenigingen en later minister van Economische Zaken in 1973. Ook oud-president Ronald Venetiaan en Hugo Olijfvelt, oprichter van het blad Sranang Krioro, werden in de gaten gehouden.

Het blad werd beschreven als publicerend "fel anti-westerse artikelen". Informatie van besloten bijeenkomsten van Surinaamse organisaties werd door de BVD bronnen gedocumenteerd en gedeeld.

Het dossier werd in oktober 1975 overhandigd aan het ministerie van Binnenlandse Zaken in Nederland, ruim voor de onafhankelijkheid van Suriname. In de verslagen van onderhandelingsgesprekken in 1975 tussen Nederland en Suriname werd een botsing over financiële relaties na de onafhankelijkheid vastgelegd.

Ook de tekst van dichter en schrijver Corly Verlooghen, alias Rudy Bedacht, over het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen en een rechtszaak aangespannen door de Indiaanse Raad tegen premier Den Uyl en koningin Juliana wegens koloniale uitbuiting werden in het dossier vermeld.

De uiteindelijke conclusie van de rechtszaak was dat de eiser niet-ontvankelijk werd verklaard, en de zaak "niet te volgen" was volgens de kantonrechter in Paramaribo. Premier Den Uyl stemde ermee in om de zaak te laten vallen, vanwege de vermeende volkenrechtelijke doeleinden van de eisers.